Zielona oaza na Skwerze Lajkonika - ekrany roślinne

Edycja Budżet Obywatelski 2026 Projekt lokalny - Dzielnica VII Realizacja projektu odbywać się będzie w przestrzeni ogólnodostępnej.

Lokalizacja

Główna lokalizacja: Skwer Lajkonika na ul. Kościuszki

Krótki opis projektu

Rewitalizacja Skweru Lajkonika poprzez nasadzenia izolacyjne (żywopłoty) od strony ul. Kościuszki oraz drzewa dające cień. Obejmuje również montaż poidełka dla ptaków, kosza na psie odchody oraz tablicy edukacyjnej informującej o dbanie o skwer.

Opis projektu

Projekt ma na celu przekształcenie Skweru Lajkonika w miejsce w pełni przyjazne mieszkańcom i środowisku, chroniąc go przed negatywnymi skutkami ruchu ulicznego.

Główne elementy projektu:

Izolacja od ulicy: Gęste nasadzenia krzewów zatrzymają kurz i stłumią hałas od ul. Kościuszki.
Naturalny cień: Nowe drzewa na wysepkach trawiastych umożliwią odpoczynek na ławkach w upalne dni, tworząc naturalną barierę przed słońcem.
Ekologia i edukacja:
Tablica edukacyjna: Estetyczny panel informujący o szkodliwości dokarmiania ptaków chlebem oraz o tym, jak ważne jest niesmiecenie w przestrzeni wspólnej.
Poidełko dla ptaków: Zapewni dostęp do wody miejskiej faunie.
Higiena: Dedykowany kosz na psie odchody pomoże utrzymać czystość nowych terenów zielonych.

UZASADNIENIE PROJEKTU

1. Poprawa mikroklimatu i walka z "wyspą ciepła"
Obecnie Skwer Lajkonika jest przestrzenią mocno nasłonecznioną, co w upalne dni generuje bardzo wysoką temperaturę. Brak cienia sprawia, że ławki pozostają puste, a mieszkańcy (zwłaszcza seniorzy i rodzice z dziećmi) unikają przebywania tam w godzinach południowych. Posadzenie dużych drzew na wysepkach trawiastych stworzy naturalny "parasol", obniżając odczuwalną temperaturę i zachęcając do odpoczynku.

2. Bariera antysmogowa i akustyczna
Bezpośrednie sąsiedztwo ul. Kościuszki wiąże się z dużym hałasem oraz wysokim stężeniem pyłów i kurzu.Krzewy izolacyjne od strony ulicy zadziałają jak naturalny filtr, zatrzymując zanieczyszczenia komunikacyjne.Gęsta roślinność znacząco stłumi dźwięki przejeżdżających tramwajów i samochodów, tworząc cichszą strefę relaksu.

3. Edukacja i ochrona przyrody
Wprowadzenie tablicy edukacyjnej oraz poidełka podnosi rangę skweru jako miejsca świadomego ekologicznie:

 Zdrowie ptaków: Tablica o zakazie karmienia chlebem uświadomi mieszkańców o zagrożeniach dla zwierząt (np. kwasicy).

Wsparcie bioróżnorodności: Poidełko zapewni dostęp do wody ptakom i owadom, co jest kluczowe w zabetonowanym mieście.

4. Estetyka i porządek
Kraków cierpi na deficyt terenów zielonych, dlatego każda istniejąca enklawa powinna być maksymalnie przyjazna.

Dodatkowy kosz na psie odchody ułatwi utrzymanie czystości, co jest szczególnie ważne przy gęstszych nasadzeniach krzewów.

Rewitalizacja sprawi, że zapomniany fragment zieleni stanie się wizytówką dzielnicy VII Zwierzyniec

Liczba planowanych uczestników biorących udział w projekcie

ok. 5 000 10 000 osób rocznie Mieszkańcy bezpośredniego sąsiedztwa: Osoby mieszkające przy ul. Kościuszki, Komorowskiego i Salwatorze, które codziennie przechodzą obok skweru lub wyprowadzają tam psy.Pasażerowie komunikacji miejskiej: Tysiące osób korzystających z pobliskich przystanków tramwajowych i autobusowych, dla których zieleń i czystsze powietrze poprawią komfort oczekiwania na środek transportu.Turzyści i spacerowicze: Osoby zmierzające w stronę bulwarów wiślanych lub na Kopiec Kościuszki, dla których skwer jest naturalnym punktem postoju.Lokalna fauna: Ptaki i owady, które skorzystają z poidełka i nowych nasadzeń (warto o tym wspomnieć jako o beneficjentach ekologicznych)

Opis procesu rekrutacji

kwer Lajkonika jest przestrzenią publiczną, nie ma tam rekrutacji w sensie zapisów czy biletów, projekt jest otwarty dla wszystkich. Projekt realizowany jest w ogólnodostępnej przestrzeni publicznej (Skwer im. Lajkonika). Korzystanie z efektów projektu (cień drzew, ochrona przed hałasem, poidełko, edukacja) nie wymaga żadnej rekrutacji, zapisów ani ponoszenia kosztów. Grupy docelowe (Beneficjenci): Mieszkańcy dzielnicy VII Zwierzyniec: Seniorzy, rodzice z dziećmi oraz osoby spacerujące z psami, dla których skwer stanie się bezpieczniejszym i zdrowszym miejscem odpoczynku. Pasażerowie komunikacji miejskiej: Osoby czekające na przystankach przy ul. Kościuszki, dla których żywopłot będzie barierą przed kurzem i spalinami. Uczniowie i dzieci: Dzięki tablicy edukacyjnej dzieci ze szkół i przedszkoli będą mogły uczyć się empatii wobec zwierząt i dbałości o czystość

Wykaz sprzętu przewidzianego do wykorzystania w projekcie

Wykaz sprzętu i elementów infrastruktury: Tablica edukacyjna (1 szt.): Wolnostojąca tablica na stelażu (np. stalowym lub drewnianym), odporna na warunki atmosferyczne i promieniowanie UV. Powierzchnia zabezpieczona powłoką anty-graffiti. Treść: Zasady dbania o zieleń, informacja o szkodliwości karmienia ptaków chlebem, edukacja o lokalnej ekosystemie. Poidełko dla ptaków i owadów (1 szt.): Estetyczna misa wykonana z materiału mrozoodpornego (kamień kamionka lub beton architektoniczny). Konstrukcja bezpieczna dla małych zwierząt (płytka, z szorstkim dnem i stopniami/wysepkami ułatwiającymi wyjście). Kosz na psie odchody (1 szt.): Dedykowany pojemnik typu Psia Stacja. Wyposażony w podajnik na biodegradowalne woreczki. Trwale przytwierdzony do podłoża. Materiał roślinny (nasadzenia trwałe): Drzewa (ok. 3-5 szt.): Duże sadzonki drzew liściastych (np. lipa drobnolistna, klon polny) o obwodzie pnia min. 16-18 cm. Krzewy (ok. 100-150 szt.): Sadzonki krzewów żywopłotowych (np. pęcherznica kalinolistna, dereń biały, ligustr) tworzące zwarty pas izolacyjny. Elementy pomocnicze (techniczne): Palisady i taśmy stabilizujące dla młodych drzew. Warstwa ściółkująca (kora lub zrębki) pod nasadzeniami krzewów, ograniczająca parowanie wody i wzrost chwastów

Uzasadnienie potwierdzające spełnienie przez projekt kryterium ogólnodostępności

ojekt w całości spełnia kryterium ogólnodostępności, ponieważ realizowany jest na terenie należącym do Gminy Miejskiej Kraków, który pełni funkcję otwartego skweru miejskiego. Argumenty potwierdzające ogólnodostępność: Brak barier wejścia: Skwer jest przestrzenią otwartą, nieogrodzoną i dostępną dla wszystkich mieszkańców oraz gości miasta przez 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Korzystanie z efektów projektu (odpoczynek w cieniu drzew, edukacja przyrodnicza, korzystanie z poidełka) nie wymaga żadnych zapisów, biletów ani ponoszenia opłat. Lokalizacja przy kluczowym ciągu komunikacyjnym: Skwer znajduje się bezpośrednio przy ul. Kościuszki, co sprawia, że jest dostępny nie tylko dla okolicznych mieszkańców, ale również dla tysięcy osób korzystających z komunikacji miejskiej (przystanki tramwajowe i autobusowe) oraz turystów zmierzających na Salwator i Kopiec Kościuszki. Dostępność dla osób o ograniczonej mobilności: Teren skweru jest płaski i połączony z chodnikiem miejskim, co zapewnia swobodny dostęp osobom z niepełnosprawnościami, seniorom oraz rodzicom z wózkami dziecięcymi. Nowe nasadzenia i elementy małej architektury zostaną rozmieszczone tak, aby nie ograniczać swobody poruszania się. Uniwersalność odbiorców: Projekt jest skierowany do wszystkich grup wiekowych od dzieci (funkcja edukacyjna tablicy), przez właścicieli psów (dedykowany kosz), aż po seniorów szukających schronienia przed słońcem w upalne dni. Ogólnodostępny charakter efektów projektu: Wszystkie elementy (drzewa, żywopłoty, tablica, poidełko, kosz) służą dobru wspólnemu, poprawie mikroklimatu dzielnicy i estetyce miasta, co jest dostępne dla każdego obserwatora i użytkownika przestrzeni publicznej. Projekt zapobiega wykluczeniu z korzystania z terenów zielonych poprzez stworzenie komfortowych warunków do odpoczynku (cień) dla osób wrażliwych na upały

Kosztorys

Nazwa	Opis	Koszt
• Zakup i nasadzenie dużych drzew (sadzonki o obwodzie 16-18 cm): ok. 18 000 zł • Nasadzenie krzewów izolacyjnych (ok. 30-40 metrów bieżących): ok. 12 000 zł • Tablica edukacyjna (odporna na warunki atmosferyczne i wandalizm): ok. 3 500 zł • Poidełko dla ptaków: ok. 300 zł • Kosz na psie odchody z podajnikiem: ok. 700 zł • Pielęgnacja i utrzymanie (1 rok): ok. 6 000 zł	• Zakup i nasadzenie dużych drzew (sadzonki o obwodzie 16-18 cm): ok. 18 000 zł • Nasadzenie krzewów izolacyjnych (ok. 30-40 metrów bieżących): ok. 12 000 zł • Tablica edukacyjna (odporna na warunki atmosferyczne i wandalizm): ok. 3 500 zł • Poidełko dla ptaków: ok. 300 zł • Kosz na psie odchody z podajnikiem: ok. 700 zł • Pielęgnacja i utrzymanie (1 rok): ok. 6 000 zł	40 500,00 PLN
		40 500,00 PLN

Harmonogram działań

Nazwa	Opis	Data
Przygotowanie i uzgodnienia	Wybór konkretnych gatunków roślin we współpracy z Zarządem Zieleni Miejskiej (ZZM). Ustalenie dokładnych lokalizacji poidełka, kosza i tablicy, aby nie kolidowały z instalacjami podziemnymi.	Miesiąc 1 – 2(wrzesien - pazdziernik)
Przygotowanie dokumentacji i przetarg	Opracowanie szczegółowego kosztorysu inwestorskiego oraz przeprowadzenie procedury wyboru wykonawcy zgodnie z ustawą o zamówieniach publicznych.	Miesiąc 3 – 5( listopad- grudzien)
Prace przygotowawcze w terenie	Uporządkowanie terenu skweru, przygotowanie wysepek trawiastych pod nasadzenia, wytyczenie miejsc pod fundamenty tablicy i kosza.	Miesiąc 6( luty/marzec)
Montaż małej architektury	Montaż tablicy edukacyjnej, poidełka dla ptaków oraz kosza na psie odchody.	Miesiąc 7(marzec)
Nasadzenia zieleni	Kluczowy etap: Sadzenie drzew i krzewów. Najlepiej wykonać to w optymalnym oknie pogodowym (jesień lub wczesna wiosna), aby rośliny dobrze się przyjęły.	Miesiąc 8 – 10( konic marca-kwiecien)
Odbiór końcowy i promocja	Przegląd techniczny wykonanych prac, odbiór przez jednostkę miejską (ZZM) oraz oficjalne "otwarcie" odnowionego skweru dla mieszkańców	Miesiąc 11 – 12( maj - czerwiec)