Przystanek na kranówkę! - sieć poidełek dla Krakowian

Edycja Budżet Obywatelski 2026 Projekt ogólnomiejski Realizacja projektu odbywać się będzie w przestrzeni ogólnodostępnej.

Lokalizacja

Główna lokalizacja: działka 604/1 i inne

Dodatkowe lokalizacje: Rondo Mogilskie (węzeł przesiadkowy) Rondo Grzegórzeckie (kluczowy węzeł na II obwodnicy) Rondo Grunwaldzkie (węzeł przy ICE/Wawelu) Rejon przyst. „Muzeum Narodowe” (węzeł przesiadkowy Błonia/Muzeum/Stadiony) Bagatela (węzeł przesiadkowy, Rynek/Teatr/UJ) Rondo Matecznego (węzeł przesiadkowy) Pętla Borek Fałęcki (węzeł przesiadkowy) Podgórska SKA (węzeł przesiadkowy, PKP) Rondo Czyżyńskie (węzeł przesiadkowy)

Krótki opis projektu

Montaż miejskich poidełek w 9 głównych węzłach komunikacyjnych. Darmowa kranówka, mniej plastiku, większy komfort i zdrowie mieszkańców (w tym pasażerów komunikacji miejskiej).

Opis projektu

Kraków dysponuje wysokiej jakości wodą z sieci komunalnej, a dostęp do wody pitnej w przestrzeni publicznej jest realną potrzebą mieszkańców, zwłaszcza w upalne dni i w węzłach przesiadkowych, gdzie rzadko w bezpośredniej lokalizacji są punkty gdzie można nabyć napoje/wodę. Projekt przewiduje montaż 9 poidełek (pitników) w bardzo ruchliwych punktach miasta, tam gdzie jest dużo pasażerów komunikacji miejskiej, ale także tam gdzie jest sporo pieszych i rowerzystów. Poidełka będą odporne na wandalizm, z dostępem także dla osób z niepełnosprawnościami (niski punkt poboru) oraz zwierząt (dodatkowa miska na dole), umożliwią zarówno picie wody jak i napełnianie bidonów.

Rozwiązanie jest sprawdzone w Krakowie w 2024 r. projekt Pitniki - woda dla nowohucian dot. montażu poidełek w  Nowej Hucie i został bardzo pozytywnie przyjęty. 

W zamiarze, jest to pierwszy etap budowy ogólnomiejskiej sieci pitników, które powstawałyby w miejsach zgłaszanych przez jednostki miejskie/mieszkańcow. 

UZASADNIENIE PROJEKTU

1. Zdrowie publiczne i adaptacja do upałów (łatwy dostęp do wody w węzłach przesiadkowych): W ostatnich latach Kraków doświadcza coraz częstszych fal upałów. Wysokie temperatury szczególnie mocno odczuwają osoby starsze, dzieci, kobiety w ciąży, osoby pracujące fizycznie oraz użytkownicy komunikacji miejskiej, którzy często spędzają czas na odkrytych przystankach i węzłach przesiadkowych. Zapewnienie łatwego dostępu do wody pitnej w przestrzeni publicznej jest jedną z najprostszych i najskuteczniejszych metod zapobiegania przegrzaniu, odwodnieniu oraz omdleniom. Dostęp do wody w przestrzeni publicznej staje się standardem wielu miast europejskich w Krakowie, również powinien być rozwiązaniem powszechnym, wspierającym zdrowie i komfort wszystkich mieszkańców a przy tym promującym dobre i jakościowe rozwiązania miejskich jednostek.
2. Ekologia: każdego dnia w naszymi mieście zużywane są tysiące plastikowych butelek jednorazowych, a niedawno wprowadzony nowy system recyklingu, nie rozwiąże od razu problemu rosnącej ilości odpadów. Montaż poidełek zachęca do korzystania z butelek wielorazowych i bidonów, co znacząco ogranicza ilość plastiku trafiającego do pojemników na odpady, a w skali miasta także na wysypiska i do spalarni. Ponadto, woda z krakowskich wodociągów charakteryzuje się bardzo dobrą jakością i jest bezpieczna do picia, co wielokrotnie podkreślają Wodociągi Miasta Krakowa. Udostępnianie jej mieszkańcom poprzez pitniki to ekologiczne rozwiązanie, które połączy troskę o środowisko, zachętę do świadomej konsumpcji oraz promocję miasta. Dzięki takim urządzeniom mieszkańcy mogą w prosty i naturalny sposób ograniczać produkcję odpadów, a miasto przy tym realizuje cele klimatyczne i środowiskowe.
3. Promocja miejskiej wody i dobrych nawyków: poidełka to nie tylko infrastruktura to także narzędzie edukacji i budowania pozytywnych nawyków zdrowotnych. Udostępnienie wody w przestrzeni publicznej pokazuje mieszkańcom, że kranówka jest bezpieczna, smaczna i dostępna bez ograniczeń. Dzięki temu zwiększa się także świadomość ekologiczna i zdrowotna, a miasto promuje zrównoważony styl życia, a Kraków może dzięki nim wzmacniać pozytywny wizerunek miasta nowoczesnego, proekologicznego i przyjaznego mieszkańcom.
4. Lokalizacje to jedne z najintensywniejszych ciągów pieszych i przesiadkowych (tramwaje/autobusy, napływ turystów) - wsparcie komunikacji miejskiej: Zaproponowane lokalizacje obejmują miejsca, w których przez cały dzień odbywa się największy ruch pieszy i przesiadkowy w Krakowie:
   - duże węzły tramwajowe i autobusowe (Rondo Mogilskie, Grzegórzeckie, Grunwaldzkie, Matecznego, Podgórska SKA),
   - węzeł przy Teatrze Bagatela,
   - rejon Muzeum Narodowego
   To miejsca, w których mieszkańcy najczęściej przesiadają się między liniami tramwajowymi, autobusowymi i gdzie przejeżdza dużo rowerów, także tam gdzie pojawia się wielu studnetów, osób uprawiających sport, turystów oraz osób odwiedzających centrum (W założeniu jest to też pierwszy etap dalszego rozwoju sieci dostępu do wody pitnej dla krakowian, który zgodnie ze zgłoszeniami będzie uzupełniany o kolejne newralgiczne punkty).  Poidełka poprawią komfort korzystania z komunikacji zbiorowej - dzięki dostępnej wodzie miejskiej podróżowanie po mieście staje się bardziej przyjazne, tańsze i zdrowsze szczególnie dla osób pokonujących dłuższe odcinki pieszo lub spędzających czas na przystankach w godzinach szczytu w upalne dni.

Liczba planowanych uczestników biorących udział w projekcie

Mieszkańcy Krakowa - piesi, w tym w szczególności osoby poruszające się komunikacją miejską, rowerzyści, rolkarze.

Opis procesu rekrutacji

Projekt nie zakłada rekrutacji - jest ogólnodostępny dla mieszkańców.

Wykaz sprzętu przewidzianego do wykorzystania w projekcie

Projekt nie zakłada potrzebnego sprzętu - jest to ogólnodostępny projekt dla mieszkańców, którzy chcą się nawodnić.

Uzasadnienie potwierdzające spełnienie przez projekt kryterium ogólnodostępności

Poidełka będą dostępne: dla wszystkich mieszkańców i turystów, przez cały dzień (przestrzeń publiczna), bezpłatnie i bez barier architektonicznych.