Donice Nowej Huty - Przywracamy detale

Edycja Budżet Obywatelski 2026 Projekt lokalny - Dzielnica XVIII Realizacja projektu odbywać się będzie w przestrzeni ogólnodostępnej.

Lokalizacja

Główna lokalizacja: Nowa Huta

Krótki opis projektu

Donice znikają z krajobrazu Nowej Huty - dzięki Tobie wrócą! Odtworzymy zabytkowe donice: zrobimy kwerendę, wybierzemy najpiękniejsze wzory dla Parku Kulturowego i Pomnika Historii, kupimy repliki i obsadzimy je wspólnie z mieszkańcami.

Opis projektu

Nowa Huta ma swój rozpoznawalny język detalu także w małej architekturze - są nimi donice!

Zrobimy kwerendę i inwentaryzację zabytkowych donic, wybierzemy najcenniejsze wzory, przygotujemy wzornik dopuszczalnych form dla obszaru Parku Kulturowego i Pomnika Historii, a następnie odtworzymy donice w przestrzeni dzielnicy i obsadzimy je wspólnie z mieszkańcami. Nowe nasadzenia = więcej zieleni, cienia i estetyki w sercu Nowej Huty.

Projekt składa się z 5 etapów:

Etap A | Kwerenda i inwentaryzacja (badania + teren)

• przegląd materiałów archiwalnych i ikonograficznych (zdjęcia, plany, opisy) dot. historycznych donic/pojemników zieleni w Nowej Hucie
• terenowa inwentaryzacja występujących donic (lokalizacje, wymiary, materiał, stan zachowania), dokumentacja foto + opis
• opracowanie mapy lokalizacji i krótkiej historii form (PDF + wersja do publikacji online)

Etap B | Identyfikacja najcenniejszych wzorów i rekomendacje

• wybór najcenniejszych/charakterystycznych wzorów (typów) donic dla Nowej Huty
• opis technologii możliwego odtworzenia (np. beton architektoniczny, kamień, odlew), trwałość, konserwacja, bezpieczeństwo użytkowania
• wskazanie rekomendowanych miejsc odtworzeń (ciągi piesze, place, osiedla) wyłącznie na terenach ogólnodostępnych i gminnych

Etap C | Wzornik Donic Nowej Huty (standard dla dzielnicy)

• przygotowanie wzornika (katalogu) form, proporcji, kolorystyki i zasad sytuowania donic w przestrzeni Nowej Huty
• część wzornika dedykowana obszarom ochrony: Park Kulturowy Nowa Huta i Pomnik Historii Nowa Huta (zestaw rekomendowanych, bezpiecznych wzorów do stosowania)
• konsultacje merytoryczne (konserwatorskie) i doprecyzowanie standardów

Etap D | Odtworzenie i zakup donic

• wykonanie prototypów i dopracowanie detali
• produkcja/zakup serii donic (repliki wzorów) + elementy stabilizacji/posadowienia
• dostawa i montaż w ustalonych lokalizacjach

Etap E | Nasadzenia i finał z mieszkańcami

• przygotowanie podłoża, wkładów retencyjnych (tam gdzie zasadne), roślin
• otwarte wydarzenia sadzimy razem (różne lokalizacje), krótkie instruktaże ogrodnicze, działania integrujące
• tabliczki informacyjne: Donice Nowej Huty odtworzone wzory / rok / partnerzy BO

Efekty końcowe (mierzalne):

• 1. gotowy Wzornik Donic Nowej Huty (PDF + pliki robocze)
• 2. mapa i katalog zinwentaryzowanych donic (publiczna wersja)
• 3. realnie ustawione i obsadzone donice w przestrzeni dzielnicy
• 4. cykl otwartych spotkań z mieszkańcami zakończony wspólnym sadzeniem

UZASADNIENIE PROJEKTU

Cel: przywrócenie charakterystycznego detalu małej architektury Nowej Huty i uporządkowanie estetyki poprzez stworzenie standardu (wzornika), a następnie fizyczne odtworzenie donic z realnymi nasadzeniami.

Potrzeby i korzyści dla mieszkańców:

• ład przestrzenny i tożsamość miejsca: spójne donice w stylu Nowej Huty zamiast przypadkowych form
• więcej zieleni tam, gdzie trudno o gruntowe nasadzenia (place, ciągi piesze, rejony utwardzone)
• lepszy mikroklimat i estetyka: zieleń poprawia komfort przebywania w przestrzeni publicznej
• edukacja i integracja: wspólne sadzenie z mieszkańcami, w tym rodzinami z dziećmi i seniorami
• ochrona dziedzictwa: projekt wspiera obszary objęte ochroną (Park Kulturowy, Pomnik Historii) przez przygotowanie wzorów zgodnych z charakterem miejsca

Liczba planowanych uczestników biorących udział w projekcie

200 osób (łącznie w wydarzeniach i warsztatach sadzenia: ok. 50 osób × 4 spotkania). Dodatkowo z efektów (donice i zieleń w przestrzeni) skorzystają wszyscy mieszkańcy i użytkownicy przestrzeni.

Opis procesu rekrutacji

Nabór otwarty na warsztaty i wydarzenia: zapisy przez prosty formularz online + możliwość zapisów telefonicznych (dla osób wykluczonych cyfrowo). Informacja o naborze: strona BO, media społecznościowe dzielnicy i lokalne grupy, plakaty w instytucjach (biblioteki, domy kultury, szkoły). Zasady: udział bezpłatny, kolejność zgłoszeń; osoby niepełnoletnie z opiekunem. Kryteria: mieszkańcy Krakowa, preferencja dla mieszkańców Dzielnicy XVIII w razie nadmiaru zgłoszeń (aby utrzymać dzielnicowy charakter).

Wykaz sprzętu przewidzianego do wykorzystania w projekcie

Dla etapu inwentaryzacji: aparat/telefon z dobrą kamerą, dalmierz/taśma miernicza, GPS (lub aplikacja), laptop, oprogramowanie do mapy i składu (np. GIS/edytor) Dla montażu i obsadzeń (zapewniane przez wykonawcę/organizatora): rękawice, łopatki/szpadle, grabki, taczka, konewki/wąż, worki na podłoże, mata ochronna; sprzęt transportowo-montażowy: HDS/dźwig, pasy transportowe, elementy posadowienia/stabilizacji

Uzasadnienie potwierdzające spełnienie przez projekt kryterium ogólnodostępności

Efekty projektu (donice z zielenią) będą zlokalizowane w przestrzeni publicznej, na terenach ogólnodostępnych, dostępnych bezpłatnie dla wszystkich bez ograniczeń wiekowych i bez biletów. Wydarzenia sadzenia będą otwarte i bezpłatne. Ogólnodostępność jest zgodna z zasadami BO Krakowa: korzystać z obsadzonych donic mogą wszyscy mieszkańcy, niezależnie od wieku i sytuacji, a rezultaty będą mieć charakter publiczny i bezpłatny.

Kosztorys

Nazwa	Opis	Koszt
Kwerenda + inwentaryzacja + mapa + katalog	badania, teren, dokumentacja, opracowanie publikacji	45 000,00 PLN
Wzornik donic + dokumentacja techniczna	rysunki, opisy, standardy dla Parku Kulturowego i Pomnika Historii, konsultacje	53 000,00 PLN
Prototypy (1–2 szt.)	wykonanie próbne + dopracowanie detalu	28 000,00 PLN
Produkcja/zakup donic – repliki (ok. 16 szt.) szt.)	trwałe donice (np. beton arch.), detal, przygotowanie do ekspozycji	79 000,00 PLN
Transport + montaż + posadowienie	logistyka, stabilizacja, zabezpieczenia	24 000,00 PLN
Podłoże + rośliny + wkłady (retencja, drenaż)	ziemia, keramzyt, byliny/krzewy/kompozycje sezonowe	22 000,00 PLN
Wydarzenia z mieszkańcami (3–4 terminy)	prowadzący, materiały, narzędzia, BHP, organizacja	10 000,00 PLN
Informacja i oznakowanie	tabliczki przy donicach, plakaty, grafiki, dokumentacja foto/wideo	6 000,00 PLN
Koordynacja + nadzór + odbiory	prowadzenie projektu, uzgodnienia, odbiory techniczne	12 000,00 PLN
Rezerwa cenowa/nieprzewidziane	bufor na wahania cen i drobne korekty	26 000,00 PLN
		305 000,00 PLN

Harmonogram działań

Nazwa	Opis	Data
Kwerenda i inwentaryzacja	kwerenda archiwalna + przygotowanie metodologii, wybór obszarów badania, inwentaryzacja terenowa + dokumentacja foto + mapa	I kwartał 2027
Wzór, opracowanie, prototypy	wybór najcenniejszych wzorów + rekomendacje lokalizacji, opracowanie „Wzornika Donic Nowej Huty” + konsultacje konserwatorskie, prototypy i dopracowanie technologii	II kwartał 2027
Produkcja/zakup, przygotowanie	produkcja/zakup serii donic, przygotowanie miejsc, dostawy i montaż	2 połowa 2027
otwarte wydarzenia, publikacja katalogu i raport	zakup roślin/podłoża + 3–4 otwarte wydarzenia nasadzeń z mieszkańcami, odbiory, uzupełnienia, publikacja katalogu i wzornika, raport z realizacji	1 połowa 2028

Galeria