Żywa sadzawka - całoroczny staw w Parku Krakowskim
Edycja Budżet Obywatelski 2026 Projekt lokalny - Dzielnica V Realizacja projektu odbywać się będzie w przestrzeni ogólnodostępnej.
Lokalizacja
Główna lokalizacja: Park Krakowski, teren istniejącej sadzawki
Krótki opis projektu
Projekt zakłada przebudowę istniejącej sadzawki w Parku Krakowskim poprzez przekształcenie jej w całoroczny zbiornik wodny o charakterze naturalnym.
Opis projektu
Obecnie sadzawka funkcjonuje sezonowo, a jakość wody ulega szybkiemu pogorszeniu, co negatywnie wpływa na estetykę miejsca oraz warunki bytowania ptaków.
W ramach projektu przewiduje się:
- pogłębienie i odpowiednie ukształtowanie dna zbiornika w celu umożliwienia całorocznego utrzymania wody,
- wykonanie naturalnego systemu filtracji opartego na roślinności wodnej,
- wprowadzenie zróżnicowanych stref głębokości (płytkich i głębokich),
- nasadzenia roślin wodnych i przybrzeżnych,
- zachowanie istniejącej wierzby jako elementu krajobrazu.
Projekt bazuje na sprawdzonych rozwiązaniach stosowanych w zbiornikach naturalnych, gdzie oczyszczanie wody odbywa się biologicznie, bez użycia chemii.
UZASADNIENIE PROJEKTU
Obecny stan sadzawki obniża walory estetyczne parku oraz nie zapewnia odpowiednich warunków dla ptaków i innych organizmów.
Realizacja projektu:
- poprawi jakość przestrzeni publicznej,
- stworzy stabilne siedlisko dla ptaków,
- będzie naturalnym wodopojem dla ptaków i owadów,
- zwiększy bioróżnorodność,
- poprawi mikroklimat w parku,
- ograniczy problem wysychania i zanieczyszczenia wody.
Projekt odpowiada na rosnące potrzeby adaptacji miasta do zmian klimatu, w szczególności poprzez zwiększanie retencji wody i ograniczanie efektu miejskiej wyspy ciepła.
Liczba planowanych uczestników biorących udział w projekcie
Projekt będzie ogólnodostępny i skierowany do wszystkich użytkowników Parku Krakowskiego. Szacuje się, że rocznie z efektów realizacji projektu skorzysta ok. 20 000 - 40 000 osób, w tym mieszkańcy dzielnicy Krowodrza oraz innych części Krakowa. Staw będzie całoroczny, co zwiększy liczbę użytkowników w porównaniu do obecnego sezonowego funkcjonowania sadzawki.
Opis procesu rekrutacji
Projekt ma charakter ogólnodostępny i nie przewiduje procesu rekrutacji uczestników. Z efektów realizacji projektu będą mogli korzystać wszyscy mieszkańcy oraz użytkownicy Parku Krakowskiego, bez ograniczeń i konieczności spełniania dodatkowych kryteriów.
Wykaz sprzętu przewidzianego do wykorzystania w projekcie
W ramach realizacji projektu przewiduje się wykorzystanie następujących elementów technicznych i wyposażenia: - system cyrkulacji wody (pompa o niskim zużyciu energii), - elementy instalacji wodnej (rury, przyłącza), - materiały do uszczelnienia dna zbiornika (np. mata bentonitowa lub membrana EPDM), - żwir płukany i tłuczeń: o różnej frakcji (wielkości), - substraty mineralne: specjalne mieszanki minerałów (np. zeolit, opoka), które mają porowatą strukturę, w nich osadzają się pożyteczne bakterie rozkładające zanieczyszczenia, - gliny sorpcyjne: wspomagające wiązanie fosforu (głównego winowajcy zakwitu glonów), - elementy do formowania i stabilizacji brzegów (kamienie, obrzeża naturalne), - ewentualne oświetlenie parkowe (jeśli zostanie uwzględnione w projekcie). Sprzęt będzie służył zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania zbiornika wodnego.
Uzasadnienie potwierdzające spełnienie przez projekt kryterium ogólnodostępności
Projekt spełnia kryterium ogólnodostępności, ponieważ jego efekty będą dostępne nieodpłatnie dla wszystkich mieszkańców oraz użytkowników Parku Krakowskiego, bez ograniczeń czasowych i formalnych. Zrewitalizowany zbiornik wodny będzie funkcjonował przez cały rok i znajdował się w ogólnodostępnej przestrzeni publicznej, co umożliwi korzystanie z niego przez szeroką grupę odbiorców, w tym dzieci, młodzież, dorosłych, seniorów oraz osoby z niepełnosprawnościami. Projekt nie przewiduje żadnych barier dostępu - nie wymaga zapisów, opłat ani spełniania dodatkowych kryteriów. Infrastruktura zostanie zaprojektowana w sposób bezpieczny i przyjazny dla wszystkich użytkowników. Dodatkowo projekt poprawi jakość przestrzeni publicznej w centralnej części parku, z której codziennie korzysta duża liczba mieszkańców.
| Nazwa | Opis | Koszt |
|---|---|---|
| kompletny projekt (od koncepcji po dokumentację techniczną i prawną) | 30 000,00 PLN | |
| Prace ziemne i profilowanie brzegów, nasadzenia | 180 000,00 PLN | |
| Izolacja (EPDM + geowłóknina) | 100 000,00 PLN | |
| Złoża filtracyjne i kruszywa | 120 000,00 PLN | |
| Roślinność (duże zagęszczenie) | 80 000,00 PLN | |
| Technika (pompa, napowietrzacz) | 80 000,00 PLN | |
| 590 000,00 PLN |
| Nazwa | Opis | Data |
|---|---|---|
| Faza Projektowa i Formalna | Wybór projektanta i koncepcja, przygotowanie operatu wodnoprawnego. | Kwiecień – Sierpień 2027 |
| Faza „Ciężka” (Wykopy i Izolacja) | Ten etap należy rozpocząć jak już odlecą kaczki zasiedlające zbiornik. | Październik - Grudzień 2027 |
| Przerwa Techniczna | Zbiornik może zostać częściowo zalany wodą (tzw. dociążenie membrany). | Grudzień 2027 – Luty 2028 |
| Faza „Zielona” i Finał | Nasadzenia: Gdy tylko woda w stawie się ogrzeje (ok. 10-12°C) można posadzić rośliny hydrofitowe. Mają one wtedy cały sezon wegetacyjny na rozrost i rozpoczęcie filtracji. Uruchomienie systemów: Włączenie napowietrzaczy i pomp obiegowych. Pierwsze poidło: Już w czerwcu/lipcu ekosystem zacznie pracować, a woda będzie bezpieczna dla ptaków. | Marzec - Maj 2028 |