KIOSK na Rynku Podgórskim - mikro-scena kultury i spotkań

Edycja Budżet Obywatelski 2026 Projekt lokalny - Dzielnica XIII Realizacja projektu odbywać się będzie w przestrzeni ogólnodostępnej.

Lokalizacja

Główna lokalizacja: Rynek Podgórski obok budynku nr 8 (dz. nr 536/2 obr. P-13 j . e. Podgórze)

Krótki opis projektu

KIOSK na Rynku Podgórskim - najmniejsza scena kultury w Krakowie. Cykl 5 otwartych wydarzeń: koncertów, wernisaży, działań artystycznych oraz spotkań sąsiedzkich dla dzieci i dorosłych.

Opis projektu

KIOSK na Rynku Podgórskim jest niewielką przestrzenią w centrum dzielnicy Podgórze, w której od kilku lat realizowane są oddolne działania kulturalne i społeczne.

Od 2024 roku KIOSKiem zajmuje się obecny nieformalny kolektyw osób związanych z Podgórzem oraz środowiskiem artystycznym Krakowa, dla którego KIOSK jest miejscem realizacji działań społecznych i kulturalnych. Działalność ta ma charakter społecznikowski i realizowana jest poza główną aktywnością zawodową członków kolektywu.

W ciągu dwóch lat działalności w przestrzeni KIOSKu odbyło się około 12 wydarzeń artystycznych i społecznych, w tym wystawy, performanse, koncerty, czytania literatury, spotkania oraz działania dla dzieci i rodzin. Wszystkie wydarzenia były organizowane własnym sumptem, bez finansowania ze środków publicznych jako inicjatywa pro bono i non-profit.

Dawny kiosk został w ten sposób przekształcony w niewielką przestrzeń działań kulturalnych w samym centrum dzielnicy. KIOSK bywa określany jako mikro-scena kultury, mikro-galeria lub najmniejszy dom kultury w Krakowie.

Niewielka skala KIOSKu pozwala na realizację kameralnych wydarzeń artystycznych - koncertów, instalacji, czytań oraz działań performatywnych. Jednocześnie wydarzenia te mają charakter otwarty - część uczestników znajduje się w przestrzeni KIOSKu, a część w jego bezpośrednim otoczeniu, przy Rynku Podgórskim.

W zależności od wydarzenia przez przestrzeń KIOSKu w ciągu kilku godzin przewija się od kilkudziesięciu do nawet około 100 osób - mieszkańców Podgórza, osób z innych części Krakowa oraz odwiedzających miasto, przechodniów.

Kolektyw opiekujący się KIOSKiem dba również o przestrzeń wokół niego - przed wydarzeniami przygotowuje i sprząta teren wokół, a po ich zakończeniu porządkuje przestrzeń dookoła. Członkowie kolektywu stopniowo poprawiają także stan samej infrastruktury własnymi siłami.

Informacje o wydarzeniach oraz dokumentacja dotychczasowych działań publikowane są na profilu @kiosk.events na Instagramie, który pełni funkcję archiwum projektu.

W przestrzeni KIOSKu realizowane były wydarzenia z udziałem artystów związanych z różnymi środowiskami twórczymi Krakowa oraz gości z innych krajów Europy i świata. W programie pojawiali się m.in. muzycy i DJ-e związani z różnymi scenami artystycznymi, artyści współpracujący z krakowskimi festiwalami (m.in. Unsound, FestivALT) oraz środowiskiem Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

Jako przykład - jednym z wydarzeń była wystawa fotografii konceptualnej i spotkanie typu storytelling przygotowane przez fotografkę z Nowego Jorku, zrealizowane we współpracy z festiwalem FestivALT - alternatywnym festiwalem kultury żydowskiej.

KIOSK przyciąga również osoby odwiedzające Kraków zainteresowane nietypowymi, oddolnymi miejscami kultury. W wydarzeniach uczestniczą w związku z tym dosyć czesto goście z innych miast europejskich, takich jak Londyn, Paryż czy Berlin, którzy akurat odwiedzają Kraków.

Projekt zakłada realizację cyklu 5 wydarzeń kulturalnych w okresie od czerwca do października 2027 roku.

Program wydarzeń będzie koncentrował się na działaniach artystycznych w przestrzeni publicznej i obejmie różne dziedziny sztuki. Planowane są również wydarzenia o charakterze bardziej społecznym, jak warsztaty, spotkania itp

Planowane działania obejmują m.in.:

• wernisaże i prezentacje sztuk wizualnych
• kameralne koncerty i wydarzenia muzyczne
• działania performatywne i projekty interdyscyplinarne
• wydarzenia audiowizualne łączące muzykę i obraz
• warsztaty fotograficzne i spacery sąsiedzkie
• czytania performatywne i spotkania z literaturą dla dzieci i dorosłych, realizowane we współpracy z dyplomowaną logopedką pracującą z dziećmi, z udziałem zapraszanych aktorów (np, z sąsiedzkiego Teatru KTO)

Program wydarzeń ma charakter różnorodny i obejmuje wiele dziedzin sztuki. Kolektyw planuje jego dalsze rozwijanie w kolejnych latach.

Wydarzenia organizowane będą głównie w weekendy, w ciągu dnia lub we wczesnych godzinach wieczornych, dzięki czemu nie zakłócają ciszy nocnej.

Otwartość przestrzeni KIOSKu sprawia, że wydarzenia mają półotwartą formułę - oprócz osób, które przychodzą celowo, uczestniczą w nich także przechodnie korzystający z przestrzeni Rynku Podgórskiego.

KIOSK na Rynku Podgórskim jest przykładem oddolnej inicjatywy, która przywraca funkcję miejsca spotkań w przestrzeni miejskiej. W wydarzeniach uczestniczą osoby w różnym wieku oraz mieszkańcy o różnym pochodzeniu kulturowym, tworząc różnorodną społeczność dzielnicy Podgórze.

Działalność KIOSKu została zauważona także w skali ogólnopolskiej. W 2025 roku inicjatywa została wyróżniona w ogólnopolskim konkursie architektonicznym "Szczęśliwe sąsiedztwa" organizowanym przez Gazetę Wyborczą i Otodom, w nowej kategorii "Inicjatywa / działanie". Wyróżnienie przyznano za twórcze wykorzystanie istniejącej tkanki miejskiej oraz nadanie niewielkiej przestrzeni kiosku nowej funkcji społecznej i kulturalnej.

Projekt może być realizowany przez właściwą jednostkę miejską we współpracy z lokalnym środowiskiem kulturalnym. 

UZASADNIENIE PROJEKTU

KIOSK na Rynku Podgórskim jest przykładem oddolnej inicjatywy, która wzmacnia funkcję przestrzeni publicznej jako miejsca spotkań, kultury i integracji mieszkańców.

Celem projektu jest zwiększenie dostępności kultury w przestrzeni publicznej oraz tworzenie lokalnych, otwartych wydarzeń, które nie wymagają wcześniejszego przygotowania ani ponoszenia kosztów przez uczestników.

KIOSK jest wolnostojącym, przeszklonym obiektem zlokalizowanym przy płycie Rynku Podgórskiego, w bezpośrednim sąsiedztwie przestrzeni publicznej, co sprawia, że jest widoczny i łatwo dostępny. Nie wymaga wchodzenia do instytucji ani przekraczania barier architektonicznych czy symbolicznych. Dzięki temu możliwe jest spontaniczne uczestnictwo w wydarzeniach również dla osób, które trafiają na nie przypadkowo, przechodząc przez Rynek.

Taka forma działania stanowi unikatowy i rzadko spotykany w mieście model mikro-przestrzeni kultury, funkcjonującej w bezpośrednim kontakcie z przestrzenią publiczną. KIOSK stał się rozpoznawalnym elementem tej części Podgórza, budując jej lokalny charakter, różnorodność i tożsamość. Tego typu inicjatywy wzmacniają indywidualny koloryt dzielnicy i wspierają rozwój nieinstytucjonalnej, oddolnej kultury miejskiej.

Realizacja projektu wpłynie na życie mieszkańców poprzez ożywienie Rynku Podgórskiego, wzmocnienie relacji sąsiedzkich oraz stworzenie przestrzeni spotkań dla osób w różnym wieku i o różnych potrzebach. Projekt sprzyja integracji społecznej i budowaniu lokalnej wspólnoty.

Liczba planowanych uczestników biorących udział w projekcie

Szacuje się, że w trakcie pojedynczego wydarzenia, trwającego zazwyczaj 3-4 godziny, przez przestrzeń KIOSKu może przewinąć się od kilkudziesięciu do nawet około 100 osób. Część uczestników wchodzi do środka KIOSKu, inni pozostają w jego bezpośrednim otoczeniu zatrzymują się, rozmawiają, przysiadają na chwilę lub dołączają do wydarzenia na krótszy czas, potem idą dalej. Naturalny przepływ ludzi między wnętrzem KIOSKu a przestrzenią wokół niego sprawia, że wydarzenia mają otwarty i dostępny charakter. W okresie wiosenno-letnim, przy sprzyjających warunkach pogodowych, liczba uczestników może być wyższa - przestrzeń wokół KIOSKu sprzyja zatrzymywaniu się, a ruch pieszy w tej części miasta jest intensywny, szczególnie w weekendy (m.in. w kierunku Parku Bednarskiego i Krzemionek). Łącznie dla cyklu 5 wydarzeń szacuje się udział około 400-600 osób.

Opis procesu rekrutacji

Udział w wydarzeniach organizowanych w przestrzeni KIOSKu jest otwarty i bezpłatny, bez konieczności wcześniejszej rejestracji. Informacje o wydarzeniach będą publikowane w mediach społecznościowych (profil @kiosk.events na Instagramie) oraz innych kanałach online, w tym na lokalnych grupach mieszkańców (np. grupy na Facebook), a także rozpowszechniane bezpośrednio w dzielnicy. W odpowiedzi na sygnały od mieszkańców, w szczególności osób starszych, które nie korzystają z mediów społecznościowych, planowane jest również wzmocnienie działań informacyjnych w przestrzeni lokalnej (np. poprzez plakaty i ogłoszenia). Mieszkańcy zwracali uwagę na potrzebę większej obecności informacji o wydarzeniach w przestrzeni dzielnicy, w postaci np. plakatów. Dzięki temu możliwe będzie dotarcie do szerszego grona odbiorców i wzmocnienie udziału różnorodnych mieszkańców dzielnicy. Ze względu na lokalizację w przestrzeni publicznej Rynku Podgórskiego w wydarzeniach uczestniczyć mogą zarówno osoby planujące udział, jak i osoby przypadkowo przebywające w tej przestrzeni. Otwarta / półotwarta formuła wydarzeń sprawia, że nie obowiązują formalne kryteria uczestnictwa - projekt jest dostępny dla mieszkańców w różnym wieku i o różnych potrzebach.

Wykaz sprzętu przewidzianego do wykorzystania w projekcie

W ramach realizacji projektu przewidziane jest wykorzystanie podstawowego sprzętu niezbędnego do organizacji wydarzeń kulturalnych w przestrzeni publicznej, w tym: sprzętu nagłośnieniowego (głośniki, mikser, mikrofony), podstawowego oświetlenia do wydarzeń wieczornych, sprzętu do projekcji (projektor, ekran) na potrzeby wydarzeń audiowizualnych, sprzętu do dokumentacji wydarzeń (aparat fotograficzny), elementów wyposażenia przestrzeni (np. siedziska, leżaki, drobna infrastruktura tymczasowa). Część podstawowego sprzętu nagłośnieniowego znajduje się już na wyposażeniu KIOSKu, jednak w zależności od charakteru wydarzenia konieczne będzie uzupełnienie go poprzez wypożyczenie dodatkowych rzeczy. Elementy wyposażenia przestrzeni (np. leżaki, siedziska) pozwolą stworzyć warunki do komfortowego uczestnictwa w wydarzeniach oraz sprzyjać będą zatrzymywaniu się uczestników w przestrzeni wokół KIOSKu. Sprzęt będzie dostosowany do kameralnej skali wydarzeń realizowanych w przestrzeni KIOSKu oraz jego bezpośrednim otoczeniu.

Uzasadnienie potwierdzające spełnienie przez projekt kryterium ogólnodostępności

Projekt ma charakter ogólnodostępny - wszystkie wydarzenia organizowane w przestrzeni KIOSKu są bezpłatne i otwarte dla wszystkich zainteresowanych, bez względu na wiek, miejsce zamieszkania czy sytuację materialną. Udział w wydarzeniach nie wymaga wcześniejszej rejestracji ani spełnienia dodatkowych warunków. Dzięki lokalizacji KIOSKu w przestrzeni publicznej Rynku Podgórskiego możliwe jest spontaniczne uczestnictwo zarówno dla osób planujących udział, jak i dla przechodniów. Przestrzeń KIOSKu jest dostępna architektonicznie - znajduje się na poziomie terenu, bez barier takich jak schody czy progi, co umożliwia udział również osobom z ograniczoną mobilnością, w tym osobom poruszającym się z wózkami dziecięcymi. Wydarzenia mają charakter otwarty i przyjazny uczestniczą w nich osoby w różnym wieku, w tym rodziny z dziećmi, a także osoby przychodzące ze zwierzętami. Zarówno przestrzeń KIOSKu, jak i jego otoczenie umożliwiają swobodne, nieformalne uczestnictwo. Półotwarta formuła wydarzeń oraz brak barier wejścia (zarówno fizycznych, jak i instytucjonalnych) sprawiają, że projekt jest dostępny dla szerokiego grona odbiorców, w tym osób, które na co dzień nie korzystają z oferty instytucji kultury. Działania informacyjne prowadzone będą zarówno w kanałach online, jak i w przestrzeni dzielnicy, co umożliwi dotarcie do różnych grup mieszkańców, w tym osób starszych.

Kosztorys

Nazwa	Opis	Koszt
Realizacja wydarzeń (honoraria, przygotowanie i produkcja działań)	Wynagrodzenia dla artystów, muzyków, performerów oraz osób prowadzących warsztaty i spotkania; obejmuje przygotowanie i realizację programu wydarzeń w różnych formatach (muzyka, sztuki wizualne, działania performatywne, wydarzenia audiowizualne, działania dla dzieci i dorosłych), a także zaangażowanie zapraszanych gości i współtwórców programu. W ramach tej pozycji uwzględnione są również koszty przygotowania poszczególnych wydarzeń, w tym materiały do warsztatów oraz elementy niezbędne do realizacji działań (np. wypożyczenie strojów, rekwizytów, instrumentów lub innych komponentów scenicznych, a także zakup materiałów niezbędnych do realizacji prac artystycznych, takich jak np. elementy do instalacji/rzeźby czy działań wizualnych/malarskich)	15 000,00 PLN
Zapewnienie zaplecza technicznego wydarzeń	Wynajem oraz obsługa sprzętu technicznego dostosowanego do charakteru wydarzeń, w tym nagłośnienia, oświetlenia oraz sprzętu do realizacji wydarzeń audiowizualnych (np. projektor, ekran); obejmuje również transport, montaż i demontaż sprzętu oraz uzupełnienie brakującego wyposażenia względem zasobów własnych KIOSKu.	10 000,00 PLN
Promocja i komunikacja projektu	Opracowanie identyfikacji wizualnej projektu, przygotowanie projektów graficznych materiałów promocyjnych, druk plakatów i ulotek oraz ich dystrybucja w przestrzeni dzielnicy i innych częściach Krakowa; obejmuje także działania informacyjne prowadzone w różnych kanałach oraz zleconą na zewnątrz obsługę komunikacji w mediach społecznościowych (przygotowanie treści, prowadzenie kanałów, promocja wydarzeń). Istotnym elementem jest tworzenie estetycznych, czytelnych i widocznych materiałów graficznych, które przyciągają uwagę odbiorców w przestrzeni miasta.	15 000,00 PLN
Materiały organizacyjne i wyposażenie przestrzeni	Wynajem i zakup elementów wyposażenia przestrzeni (leżaki, siedziska, stoliki, drobna infrastruktura tymczasowa), a także materiały niezbędne do organizacji wydarzeń; obejmuje transport, przygotowanie przestrzeni oraz jej uporządkowanie przed i po wydarzeniach.	5 000,00 PLN
Dokumentacja wydarzeń	Dokumentacja fotograficzna i wizualna wydarzeń, obejmująca przygotowanie materiałów archiwalnych oraz materiałów wykorzystywanych w komunikacji projektu (media społecznościowe, podsumowania wydarzeń, dokumentacja działań).	4 000,00 PLN
Koordynacja i obsługa organizacyjna projektu	Przygotowanie harmonogramu, koordynacja działań, kontakt z artystami i partnerami, organizacja wydarzeń oraz bieżąca obsługa projektu na etapie realizacji.	2 000,00 PLN
		51 000,00 PLN

Harmonogram działań

Nazwa	Opis	Data
Przygotowanie projektu	Opracowanie programu wydarzeń, kontakt z artystami i partnerami, przygotowanie działań promocyjnych	marzec–maj 2027
Wydarzenie 1	Realizacja wydarzenia kulturalno-społecznego w przestrzeni KIOSKu	czerwiec 2027
Wydarzenie 2	Realizacja wydarzenia kulturalno-społecznego w przestrzeni KIOSKu	lipiec 2027
Wydarzenie 3	Realizacja wydarzenia kulturalno-społecznego w przestrzeni KIOSKu	sierpień 2027
Wydarzenie 4	Realizacja wydarzenia kulturalno-społecznego w przestrzeni KIOSKu	wrzesień 2027
Wydarzenie 5	Realizacja wydarzenia kulturalno-społecznego w przestrzeni KIOSKu	październik 2027