Murale na estakadach i wiaduktach - sztuka zamiast betonu

Projekt odrzucony: Zadanie odrzucone na podstawie §17 ust. 1 pkt. 9 Regulaminu budżetu obywatelskiego Miasta Krakowa, które w dniu zgłoszenia stoją w sprzeczności z obowiązującymi w mieście planami, politykami, strategiami, programami i innymi uchwałami Rady i zarządzeniami Prezydenta. Wniosek zakłada pokrycie muralami powierzchni ścian i filarów krakowskich estakad i wiaduktów, celem poprawy ich estetyki. Zespół ds. Murali, działający w ramach Biura Architekta Miasta zaopiniował przedmiotowy projekt negatywnie. W opinii wskazano na następujące elementy: Lokalizacje, na których miałby być realizowany projekt charakteryzują się wyjątkowo intensywnym natężeniem ruchu, dlatego realizacje murali nie są rekomendowane w tego rodzaju miejscach. Uwzględniając obowiązujące przepisy bezpieczeństwa ruchu drogowego, obrazy wzdłuż dróg i ulic nie powinny rozpraszać poruszających się nimi kierowców. Reklamy/malunki, które usytuowane są na wysokości wzroku kierującego pojazdem przyciągają częściej uwagę niż te zlokalizowane znacznie wyżej, a reakcje kierowców na znaki drogowe w miejscu, gdzie występują tego typu nośniki są opóźnione o ok. 0,5–1 sekundę (Monika Gromek, Wpływ reklam na bezpieczeństwo ruchu drogowego i przepisy prawa w tym zakresie, „Drogownictwo” 10/2020, s. 286). Zatem ze względu na bezpieczeństwo ruchu drogowego nie dopuszcza się wielkoformatowych malowideł ściennych na obiektach mostowych, w tym estakadach, podporach wiaduktów, murach oporowych - podstawą są przepisy dotyczące ruchu drogowego określające zasady umieszczania reklam/obrazów graficznych w pasie drogowym. Należy również zwrócić uwagę, że realizacja wizji artystycznych w wymienionych lokalizacjach i obiektach takich jak wiadukty, estakady byłaby niewątpliwie nadużywaniem koncepcji muralu jako narzędzia prowadzenia procesów rewitalizacji i partycypacji społecznej lub zapewnienia ochrony przed dewastacją. Nadmiar kolorowych elementów w przestrzeni miejskiej będzie niewątpliwie potęgować chaos wizualny zaburzając formę inżynierskich obiektów budowlanych. Ponadto, tego typu realizacje utrudniają także właściwą ocenę i monitoring stanu technicznego elementów konstrukcyjnych m.in. na przęsłach mostów czy wiaduktach. Istotnym elementem podczas analizy złożonego wniosku było pozyskanie stanowiska Miejskiego Konserwatora Zabytków, z uwagi na fakt, iż część obiektów znajduje się w przestrzeni zespołu urbanistyczno-architektonicznego dla dzielnicy Podgórze (Wiadukt kolejowy nad ul. Wielicką i ul. Dekerta, Estakada im. Obrońców Lwowa na ul. Wielickiej, Wiadukty i estakady w ciągu al. Powstańców Śląskich) oraz dla Dzielnicy Kleparz (Estakada przy Dworcu Kraków-Główny (w ciągu ul. Wita Stwosza), Estakada w ciągi al. 29 Listopada (nad ul. Pawią i ul. Wita Stwosza). W uzyskanej opinii wskazano, iż realizacja murali w przestrzeni publicznej Miasta Krakowa odbywa się w oparciu o obowiązującą politykę muralową oraz przyjęty tryb postępowania, zgodnie z którym każdorazowo wymagane jest opracowanie konkretnego projektu artystycznego, ściśle powiązanego z określoną lokalizacją Taki projekt podlega w pierwszej kolejności opiniowaniu przez Zespół ds. Murali, a następnie w przypadku lokalizacji położonych w obszarach objętych ochroną konserwatorską, uzgodnieniu z Miejskim Konserwatorem Zabytków. Przedłożona propozycja projektu BO.OM.4/26 ma charakter ogólny i nie zawiera indywidualnych projektów przypisanych do wskazanych miejsc realizacji. Na obecnym etapie nie pozwala to na szczegółową ocenę proponowanych rozwiązań artystycznych ani ich wpływu na kontekst przestrzenny i kulturowy poszczególnych lokalizacji. Realizacji tego typu działań wymaga każdorazowo przedstawienia konkretnych projektów uwzględniających specyfikę miejsca. Zgodnie z §17 ust. 1 pkt. 11 Regulaminu budżetu obywatelskiego Miasta Krakowa nie mogą być realizowane projekty, które naruszałyby obowiązujące przepisy prawa, w szczególności przepisy miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, prawa osób trzecich, w tym prawa własności. Zgodnie z art. 4. lit. d pkt II Konwencji o ruchu drogowym (Konwencja Wiedeńska z dnia 8 listopada 1968 r.), strony zobowiązały się, że zabronione będzie umieszczanie tablic, ogłoszeń, oznaczeń lub urządzeń, które mogłyby być mylnie wzięte za znaki lub inne urządzenia służące do kierowania ruchem albo mogłyby pomniejszać ich widoczność lub skuteczność bądź też oślepiać użytkowników drogi lub odwracać ich uwagę i zagrażać przez to bezpieczeństwu ruchu. Proponowane pokrycie konstrukcji wiaduktów i estakad muralami/mozaikami, poprzez przyciągnięcie uwagi osób kierujących pojazdami, może powodować rozproszenie ich uwagi, a w konsekwencji prowadzić do niebezpiecznych zdarzeń drogowych. Mając na uwadze powyższe projekt w całości zostaje odrzucony.