Z muzyką przez Kraków

Projekt odrzucony: Projekt „Z muzyka przez Kraków” o numerze BO.OM.14/26 do Budżetu Obywatelskiego został zgłoszony w kategorii Kultura, jako projekt ogólnomiejski. Projekt polega na zakupie Kataryny - wraz z osprzętem, nutami, wózkiem elektrycznym do przemieszczania się, ubiorami i akcesoriami dla Kataryniarzy. Kataryna ma służyć propagowaniu muzyki tak Krakowa jak i popularnej na ulicach, w parkach. Drugą częścią tego projektu mają być cykliczne spotkania muzyczno - poetyckie - tematyczne na skwerach /17 x/, parkach Krakowa /14 x/, jak i parkach kieszonkowych /71 x/, jak i na i ulicach - gdzie będzie grała Kataryna - czasem kapela z Casu Miechowita, Bronowice, Teatru Zloty Róg i innych lokalnych Centrów Kultury - a czytanie poezji będzie pod egida Teatru KTO jak tez innych zainteresowanych grup teatralnych Krakowskich CAS-ów. Założeniem wykorzystania Kataryny jest też obsługa imprez organizowanych przez Wydział Kultury Krakowa, Muzeum Krakowa czy też Stowarzyszenia dzielnicowe, jak Stowarzyszenie Podgorze.pl, jak i Krakowskim Biurze Festiwalowym w czasie organizowanych cyklicznie festiwali jak np. Festiwal Teatrów Ulicznych itp. W trakcie weryfikacji uzyskano opinię oddziału Muzeum Krakowa: Centrum Interpretacji Niematerialnego Dziedzictwa Krakowa, zgodnie z którą: "Zgłoszona propozycja dotyczy reaktywacji praktyki obecnej w przestrzeni miejskiej od końca XIX do połowy XX wieku, która jednakowoż przez cały ten czas miała charakter komercyjny. Kataryniarz był artystą ulicznym, który zarabiał grając popularne melodie na ulicach, podwórkach, w parkach, na odpustach i podczas zabaw ludycznych. Była to działalność rozrywkowo-zarobkowa, podobnie jak prowadzenie strzelnic, sprzedawanie waty cukrowej czy lodów. Występy kataryniarzy, którym nieraz towarzyszyły inne atrakcje, jak ciągnięcie losów czy prezentacja zwierząt (papugi, małpki), nie miały charakteru oddolnej aktywności kulturalnej konkretnej społeczności, lecz były rozrywkowymi występami ulicznymi w celu zarobkowym. Wobec tego przedsięwzięcie nie wpisuje się w zakres działalności statutowej Muzeum Krakowa. Współcześnie katarynka jest stosunkowo rzadko spotykanym automatem muzycznym, co prawdopodobnie wymagałoby wykonania go na zamówienie z uwzględnieniem czasu potrzebnego na projekt i wykonanie jednostkowego instrumentu. Tymczasem w opiniowanym projekcie przewidziano tylko zakup (gotowej?) katarynki. W opisie wzmiankowany jest bardzo bogaty i różnorodny repertuar katarynki, a to wymaga zamówienia odpowiedniego liczby wałków z melodiami (z kosztorysu nie wynika, czy taki koszt został przewidziany). Włączenie do repertuaru katarynki przebojów muzyki rozrywkowej (np. Wodeckiego, Osieckiej, Młynarskiego, Skaldów) wymaga zaadaptowania melodii na mechanizm automatu muzycznego, ale również uwzględnienia opłat licencyjnych dla organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi. Ponadto, trzeba wziąć pod uwagę wymogi i ograniczenia występów ulicznych na terenie Parku Kulturowego Stare Miasto i Parku Kulturowego Nowa Huta. Za niezasadny trzeba uznać zakup strojów dla kataryniarzy, ponieważ kataryniarze występujący w Krakowie nie mieli własnych charakterystycznych strojów, ale nosili ubiory właściwe swojej epoce. Wśród podanych propozycji wydarzeń, w których katarynkach ma być wykorzystywana, część nie ma tradycyjnych związków z tego rodzaju występami, jak np. Konkurs Szopek Krakowskich. Wątpliwości organizacyjne budzi oparcie występów kataryniarzy na wolontariuszach z Centrów Aktywności Seniora, co przy założeniu tak dużej liczby występów może generować trudności w koordynowaniu i organizacji działań (w tym związanych z częstym transportem katarynki, co stanowi istotną pozycję kosztorysu). Atutem przywołanego w opisie warszawskiego Kataryniarza Jana jest właśnie powiązanie katarynki z osobą konkretnego artysty ulicznego, który buduje swój wizerunek i rozpoznawalność." W trakcie weryfikacji uzyskano także opinię Działu Promocji Muzeum Krakowa, zgodnie z którą: "Po zapoznaniu się z przedstawioną propozycją projektu dotyczącego zakupu kataryny oraz organizacji cyklicznych wydarzeń muzyczno-poetyckich na terenie Krakowa, uważamy, że projekt nie może uzyskać rekomendacji do realizacji w ramach działań promocyjnych Muzeum Krakowa. Przedstawiona inicjatywa posiada niewątpliwie walor społeczny i animacyjny, jednak jej charakter oraz zakres działań wykracza poza w statutowe i programowe cele promocyjne Muzeum Krakowa. Działalność Muzeum koncentruje się przede wszystkim na realizacji przedsięwzięć związanych z ochroną dziedzictwa kulturowego Krakowa, działalnością wystawienniczą, edukacyjną oraz popularyzacją historii miasta w oparciu o własne programy merytoryczne i strategiczne kierunki promocji. Projekt w przeważającej części ma charakter wydarzeń plenerowych i animacyjnych realizowanych przez zewnętrzne podmioty, centra aktywności seniorów oraz grupy wolontariackie. Zakres proponowanych działań, obejmujący zakup instrumentu, organizację występów muzycznych, poetyckich i okolicznościowych prezentacji podczas wydarzeń miejskich, nie pozostaje w bezpośrednim związku z zadaniami promocyjnymi realizowanymi przez Muzeum Krakowa. Dodatkowo przedstawiony projekt wymagałby zaangażowania organizacyjnego i logistycznego wielu instytucji miejskich oraz podmiotów zewnętrznych, przy jednoczesnym braku jasno określonego modelu koordynacji, odpowiedzialności oraz długofalowego finansowania przedsięwzięcia. Mając powyższe na uwadze, uważamy, że Muzeum Krakowa nie powinno objąć projektu patronatem ani nie powinno podjąć się realizacji projektu w ramach własnych działań." Wątpliwości prawne budzi kwestia własności kataryny, faktycznego dysponowania nią, sposobu jej udostępniania i odpowiedzialności finansowo-prawnej podmiotów korzystających z niej w trakcie zaproponowanych wydarzeń, a także korzystania z zakupionych licencji na odtwarzanie melodii. Wątpliwości budzi kwestia spełniania przez projekt warunku ogólnodostępności zgodnie z ustalonymi przez Regulamin kryteriami. W przypadku zakupu wyposażenia efekty projektu powinny być dostępne zgodnie ze swoim przeznaczeniem dla wszystkich mieszkańców miasta Krakowa, w godzinach pracy podmiotu, co zdaniem weryfikującego nie będzie miało miejsca w przypadku niniejszego projektu. W przypadku Muzeum Krakowa, instytucja nie jest w stanie zagwarantować takiej obsługi kataryny, aby była ona zawsze dostępna dla wszystkich mieszkańców miasta Krakowa w godzinach pracy instytucji. Muzeum nie posiada zasobów osobowych, które mogłoby zaangażować w obsługę kataryny i udostępnianie jej podmiotom zewnętrznym, w tym wypożyczanie strojów kataryniarzy. Z uwagi na przesłanie wniosku do weryfikacji merytoryczno-prawnej Muzeum Krakowa w dniu 20.05.2026 r. w terminie do dnia 27.05.2026 r. niemożliwe było przeprowadzenie wymaganego na podstawie § 17 ust. 3 Regulaminu badania rynku w celu urealnienia kosztów realizacji projektu. W szczególności, z uwagi na bardzo specyficzny, ograniczony rynek krajowy podmiotów wytwarzających kataryny (podmioty wytwarzające kataryny znajdują się głównie w Holandii, Włoszech, Niemczech, Wlk. Brytanii), niemożliwe było do przeprowadzenie dokonanie analiza dostępnych ofert, cen rynkowych, kosztów materiałów, usług oraz wszelkich innych wydatków niezbędnych do rzetelnego określenia wartości projektu. Z uwagi na bardzo szeroki wachlarz melodii – piosenek, które odtwarzać miałaby kataryna (projekt wskazuje: "piosenki krakowskie; - piosenki krakowskich andrusow, centusi; - walce wiedeńskie; - tanga; - piosenki bożonarodzeniowe / kolędy; - piosenki dla dzieci; - pieśni patriotyczne; - piosenki operetkowe i wodewilowe; - muzyka taneczna; - piosenki Wodeckiego; Osieckiej, Młynarskiego, Skaldów, Waweli; innych artystów szczególnie związanych z Krakowem; - muzyka klasyczna") nie jest możliwe oszacowanie kosztów licencji, które musiałyby być pozyskane, aby odtwarzanie byłoby zgodne z prawem. Dodać należy, że licencja na odtwarzanie utworów muzycznych jest wystawiana na konkretnego licencjobiorcę, który odtwarza konkretne utwory na danym wydarzeniu, w danym okresie czasu. Powyższe komplikuje możliwość korzystania z kataryny przez wiele podmiotów, tak jak to wskazuje wniosek oraz możliwość finansowania kosztów zakupu tych licencji ze środków BO przez jeden podmiot. Po dokonaniu na podstawie § 15 ust. 3 i 5 Regulaminu Budżetu Obywatelskiego Miasta Krakowa weryfikacji merytoryczno – prawnej pod kątem spełnienia kryteriów wskazanych w § 1 ust. 2, § 2-3 i § 17 ust. 1 cyt. Regulaminu oraz mając na względzie przytoczone powyżej negatywne opinie wyrażone przez Centrum Interpretacji Niematerialnego Dziedzictwa Krakowa oraz Dział Promocji - Muzeum Krakowa dokonuje negatywnej weryfikacji merytoryczno-prawnej przedstawionego projektu.