Projekt lokalny - Dzielnica X NR 9:

LEM-on-TREE - zakątek czytelniczy w parku Maćka i Doroty

Edycja Budżet Obywatelski 2018

Projekt lokalny - Dzielnica X

Realizacja projektu odbywać się będzie w przestrzeni ogólnodostępnej.

Lokalizacja

Główna lokalizacja: Park Maćka i Doroty

Opis projektu

Projekt "LEM-on-TREE" zakłada upamiętnienie pisarza Stanisława Lema, wieloletniego mieszkańca osiedla Kliny, poprzez stworzenie w parku Maćka i Doroty zakątka czytelniczego, plenerowej mini-biblioteki, gdzie wśród zieleni mieszkańcy będą mogli wymieniać się książkami za pośrednictwem specjalnie zaprojektowanej szafki book-crossingowej, odpocząć na artystycznie zaprojektowanej ławce lub cieszyć lekturą na hamaku w cieniu drzew, czy podziwiać nocne niebo przez plenerowy teleskop.

Elementy projektu:
1) Szafka book-crossingowa inspirowana twórczością Stanisława Lema
Do szafki mieszkańcy będą mogli wkładać "uwolnione" książki lub brać je do domu albo czytać na miejscu w parku.
Projekt szafki powinien nawiązywać do twórczości Stanisława Lema (przykładowo: robot, statek kosmiczny, planeta itp - ale to tylko takie standardowe skojarzenia, należy rozpisać konkurs na projekt, co pozwoli na wygenerowanie ciekawych artystycznych pomysłów).
Szafka powinna być wodoodporna i zamykana, tak, aby nie zniszczyły się książki do niej wkładane. Opiekę nad szafką może w przyszłości sprawować Biblioteka Kraków, która będzie uzupełniała książki nadmiarowymi egzemplarzami z biblioteki, sprawdzać, czy nie ma w niej śmieci lub literatury, która nie powinna być łatwo dostępna dla dzieci. Biblioteka może także stemplować książki specjalnie zaprojektowaną pieczątką, tak, aby nie stały się one obiektem sprzedaży przez nieuczciwych użytkowników. 

Jedna półka może zawierać książki opieczętowane, do czytania na miejscu lub do zwrotu, a nie do wymiany (książki autorstwa Stanisława Lema - sławnego sąsiada Parku oraz Doroty Terakowskiej - imienniczki Parku).
Przykład patrz załącznik nr 1 (BOOK-PARKing w Parku Ratuszowym w Nowej Hucie - zdj. źródło strona "Lustro Biblioteki").

2) Artystyczna ławka inspirowana twórczością Stanisłwa Lema
Specjalnie zaprojektowana ławka promująca czytelnictwo i nawiązująca do twórczości/osoby Stanisława Lema. Powinna komponować się wizualnie z szafką, choć nie musi być tworzona przez tego samego autora. Ławka i szafka powinny być usytuowane w bliskim sąsiedztwie.
Przykład patrz załącznik nr 2 („Zaczytana ławka” pod Pałacem Kultury w Warszawie - zdj. źródło strona "Zaczytani.pl")

3) Teleskop* (element opcjonalny projektu)  
Montaż prostego teleskopu, przez który będzie można obserwować nocne niebo. Teleskop pozwoli spojrzeć w przestrzeń kosmiczną - miejsce akcji większości powieści pisarza. Powinien być on trwale zamontowany i zablokowany tak, aby nie można go było nakierować na sąsiednie domy, by nie naruszał prywatności mieszkańców. Powinny być też zabezpieczenia/ostrzeżenia, aby użytkownicy nie spojrzeli przez niego w słońce.
Gdyby montaż takiego urządzenia nie był możliwy, może być zastąpiony innym elementem małej architektury np. tablicami z opisem nocnego nieba w różnych porach roku, rakietą na placu zabaw dla dzieci itp.
Przykład patrz ząłacznik nr 3 Teleskop w Wałbrzychu (zdj. źródło strona Radio Wrocław)

 
4) Hamaki miejskie
Pod drzewami założone zostaną hamaki, które pozwolą na wygodną lekturę wśród zieleni. Hamaki są alternatywą dla trawnika - teren parku jest często podmokły, zniszczony przez dziki, więc leżenie na trawie jest utrudnione.
Przykład - patrz zał. nr 4 (Hamaki przy Stadionie Narodowym w Warszawie - zdj. źródło str. TVN Warszawa)

 
5) Stojak rowerowy
Dzięki stojakowi z zakątka będą mogły korzystać także osoby, które przyjadą do parku na rowerach.

6) Zagospodarowanie przestrzeni zielonej wokół zakątka
Zaprojektowanie i zagospodarowanie otoczenia (żywopłot, krzewy, pnącza?) wokół zakątka. Ważne by przestrzeń pozostała jak najbardziej naturalna, ale ciekawie zaaranżowana.
Przykładowe miejsca w Parku, w których może być zaaranżowany kącik czytelniczy (zdjęcia własne):



7) Tablica informacyjna
Specjalnie zaprojektowana dwustronna tablica informacyjna. Jedna strona byłaby dla lokalnych instytucji kultury i stowarzyszeń, druga dla mieszkańców. Instytucje mogą tam informować o ciekawych wydarzeniach literackich, kulturalnych, edukacyjnych i społecznych. Np. Biblioteka będzie mogła tam informować o nowościach czytelniczych dostępnych w najbliższej filii lub o tym, w której placówce można wypożyczyć książki Stanisława Lema lub Doroty Terakowskiej, a Klub Kultury zaprosić na spotkania literackie. Przestrzeń na tablicy zarezerwowana dla mieszkańców pozwoli w jednym miejscu scentralizować niekomercyjne inicjatywy mieszkańców oraz lokalne "ogłoszenia drobne" (typu "zaginął kot", "znaleziono klucze"), które dotychczas były naklejane na słupach i drzewach szpecąc krajobraz.

8) Wydarzenie inauguracyjne – piknik rodzinny „LEM-on-TREE”
Otwarcie „LEM-on-TREE” powinno odbyć się w rocznicę urodzin Stanisława Lema (12 września) lub najbliższy mu weekend (14 lub 15 września 2019). Powinno mieć charakter pikniku rodzinnego (można go włączyć w cykl pikników realizowanych w parkach miejskich) połaczonego z kinem plenerowym i spotkaniem literackim
Proponowane elementy:
-Zajęcia animacyjne dla dzieci (m.in. w oparciu o eksponaty wypożyczone z Ogrodu Doświadczeń Stanisława Lema - jeśli to możliwe)
-Czytanie wybranej powieści Stanisława Lema przez znanych aktorów/spotkanie z autorem biografii Stanisława Lema
- Nocne kino plenerowe z wybraną/wybranymi adaptacją/ami filmowymi powieści Stanisława Lema
- Stoiska z jedzeniem i lemoniadą
- Stoiska lokalnych instytucji i stowarzyszeń czy lokalnych przedsiębiorców ("Mieszkańcy Mieszkańcom")
- inne propozycje atrakcji zgłaszane przez mieszkańców
Ważne jest zaplanowanie odpowiedniej promocji, która dotrze do mieszkańców całej dzielnicy X - wydarzenie może być połączone z cyklem pikników rodzinnych w parkach, przez co zmniejszy się koszty.
Przykład - patrz załącznik nr 7 - piknik organizowany przez Zarząd Zieleni Miejskiej w ramach akcji "Zatrać się w zieleni" (źródło strona ZZM Kraków)
 

UZASADNIENIE PROJEKTU

Cel 1: polepszenie dostępności kultury dla mieszkańców dzielnicy, popularyzacja czytelnictwa

Osiedle Kliny nie posiada ani jednej biblioteki - zakątek czytelniczy "LEM-on-TREE" będzie jej skromną, choć atrakcyjną namiastką. Park Maćka i Doroty znajduje w samym sercu osiedla, mieszkańcy okolicy często z niego korzystają. Park to ogólnodostępne miejsce, gdzie natura spotyka się z kulturą, wyjątkowa przestrzeń, by pośród zieleni zatopić się w lekturze ulubionych książek. Użytkownicy parku to często osoby starsze lub rodzice, którzy niejednokrotnie nudzą się na ławkach bujając wózek ze śpiącym maluchem lub czekając na bawiące się dzieci. W takich sytuacjach przyjemnie byłoby sięgnąć po ciekawą lekturę, ale nie zawsze jest ona pod ręką. A przecież niemal każdy z nas ma w domu na półkach dawno przeczytane książki, do których nie ma już chęci wracać, a które z radością wymieniłby na coś nowego. Taką możliwość daje umieszczenie w parku szafki book-crossingowej, poprzez którą mieszkańcy będą mogli dzielić się i wymieniać książkami. Ławka i wygodne hamaki pozwolą cieszyć się lekturą w cieniu drzew.
 
Cel 2: upamiętnienie Stanisława Lema, długoletniego mieszkańca osiedla Kliny
Park Maćka i Doroty to miejsce bezpośrednio sąsiadujące z ul. Narvik, gdzie przez lata mieszkał i tworzył Stanisław Lem. Obecnie nic nie upamiętnia tego faktu w przestrzeni miejskiej, a wielu mieszkańców najbliższej okolicy nie zdaje sobie sprawy, że słynny pisarz był ich sąsiadem. Sam park oprócz placu zabaw i niewielkiej infrastruktury sportowej nie posiada przestrzeni dedykowanej wydarzeniom kulturalnym lub literackim, a przecież miejsce to nosi imiona krakowskich literatów - dziennikarza Macieja Szumowskiego i pisarki Doroty Terakowskiej. 
Dzięki projektowi postać Stanisława Lema będzie upamiętniona, ale nie w "martwy sposób" (pomnikiem, tablicą pamiątkową), ale poprzez możliwość dzielenia się literaturą. Specjalnie zaprojektowana ławka będzie przypominać twórczość i osobę pisarza w artystyczny sposób, a teleskop pozwoli spojrzeć w przestrzeń kosmiczną - miejsce akcji większości powieści pisarza.
 
Cel 3: integracja mieszkańców, przestrzeń komunikacji, popularyzacja wydarzeń kulturalnych, edukacyjnych i społecznych
Wydarzenie inaugurujące - piknik rodzinny - będzie okazją do spotkania się mieszkańców, da możliwość poznania się osób, które często mijają się anonimowo na alejkach parku. Wymiana książek i informacji to sposób integracji społecznej.
Dodatkowa tablica informacyjna pozwoli instytucjom kultury (bibliotece, domowi kultury) i lokalnym stowarzyszeniom czy innym organizacjom pozarządowym komunikować swoje działania w sposób bezpośredni, szczególnie wśród osób starszych, które nie zawsze korzystają z takich kanałów komunikacji jak internet. Park to ogólnodostępne, bardzo często uczęszczane miejsce.
 
Cel 4: stworzenie zaczątków infrastruktury pod przyszłe projekty kulturalne i edukacyjne
Projekt zakłada stworzenie zaczątków infrastruktury i zagospodarowanie przestrzeni, w której w przyszłości mogłyby być realizowane wydarzenia literackie, artystyczne czy edukacyjne (np. w ramach kolejnych projektów z Budżetu Obywatelskiego lub realizowane przez lokalne instytucje lub stowarzyszenia). Osiedle Kliny jest niemal pustynią pod względem infrastruktury kultury, a jego planowana intensywna rozbudowa spowoduje znaczne zwiększenie się liczby mieszkańców.
Ponadto projekt nawiązuje do inicjatywy „Lem 2021” Krakowskiego Biura Festiwalowego dając infrastrukturalną oprawę pod potencjalną realizację wydarzeń kulturalnych związanych z pisarzem, w miejscu tak bliskim jego życiu. Dzięki temu mieszkańcy osiedla Kliny, być może, będą mogli w przyszłości stać się beneficjentami ciekawych literackich wydarzeń, które będzie można zorganizować w tym miejscu, a nie tylko w centrum miasta (deglomeracja kultury).

Kosztorys
Nazwa Opis Koszt
szafka book-crosingowa inspirowana twórczością Stanisłwa Lema projekt, wykonanie, montaż 20 000,00 PLN
ławka inspirowana twórczością Stanisłwa Lema projekt, wykonanie, montaż 6 000,00 PLN
hamaki miejskie zakup, montaż 6 000,00 PLN
teleskop (lub inny element małej architektury) zakup i montaż 6 000,00 PLN
tablica informacyjna zakup i montaż 1 200,00 PLN
stojak rowerowy zakup i montaż 500,00 PLN
wydarzenie inaugurujące - piknik rodzinny "Lem-on-TREE" koszty kina plenerowego, zaplecza logistycznego, honoraria gości, animatorów, koszty promocji 14 000,00 PLN
pieczątka do znakowania ksiażek projekt i wykonanie, tusz 200,00 PLN
zagospodarowanie zieleni wokół zakątka projekt, wykonanie 1 500,00 PLN
zakup książek "do zwrotu" do szafki zakup 600,00 PLN
56 000,00 PLN
Harmonogram działań
Nazwa Opis Data
zagospodarowanie zieleni projekt, wykonanie kwiecień-sierpień 2019
organizacja wydarzenia inaugurującego ustalenie programu, konsultacje z mieszkańcami, zaproszenie wykonawców, organizacja logistyki, promocja czerwiec-wrzesień 2019
piknik rodzinny LEM-on-TREE w dniu urodzin Stanisława Lema 12 września 14 lub 15 września 2019
Konkurs na projekt - cz 1 rozpisanie konkursu/konkursów na projekt szafki book-crosingowej i na projekt ławki pierwszy kwartał 2019
Konkurs na projekt - cz 2 rozstrzygnięcie konkursu na projekt szafki i ławki kwiecień 2019
Realizacja realizacja szafki i ławki maj-lipiec 2019
Zakupy i montaż zakupienie i montaż teleskopu, stojaka, hamaków, książek, pieczątki, montaż szafki i ławki sierpień-wrzesień 2019

Galeria

Charakterystyka długoterminowych skutków: W przypadku wygranej projektu i jego realizacji teren Parku Maćka i Doroty zyska miejsce gdzie będzie możliwe spotkanie z kulturą na łonie natury. Biblioteka na świeżym powietrzu będzie sprzyjać integracji mieszkańców a dodatkowe elementy zagospodarowanie będą upamiętniać pisarza znanego na całym świecie a pochodzącego i mieszkającego niegdyś w okolicy.

×